Peter Kwakman (links) en Jeroen van Essen

Elektriciteit is Zeeuws exportproduct

Op elektriciteitsvlak gebeurt er veel in Zeeland: de provincie is meer en meer een exporteur dan afnemer van elektriciteit. Er staan alleen al drie conventionele elektriciteitscentrales (waaronder een kerncentrale). Tel daar de windparken op land en de zonnepanelen bij op en je kunt nagaan dat er meer elektriciteit opgewekt wordt dan er regionaal nodig is. En dan hebben we het nog niet over de windparken op zee. Peter Kwakman en Jeroen van Essen van TenneT leggen uit wat dit betekent.

Energieplannen

Wanneer er straks ook nog elektriciteit van de windparken op zee naar land komt, is het belangrijk dat de elektriciteit afgevoerd wordt naar plekken waar er behoefte aan is. Dat vervoeren van grote hoeveelheden elektriciteit kan niet zomaar, het bestaande elektriciteitsnet is daarvoor niet meer toereikend en er kan geen onderhoud meer aan gedaan worden. De bouw van de Zuid-West 380 kV-verbinding is een grote ingreep, maar er wordt op meer plaatsen gewerkt. Peter Kwakman, strateeg, en Jeroen van Essen, projectontwikkelaar, leggen uit hoe het zit. “Vanuit de regionale overheden, provincies en regionale netbeheerders krijgen wij regionale energieplannen gepresenteerd voor bijvoorbeeld nieuwe wind- of zonneparken. Wij hebben een maatschappelijke taak en denken proactief mee met wat de plannen betekenen voor ons elektriciteitsnet. We kijken 10 jaar vooruit om te zien of er knelpunten in het net ontstaan wanneer de plannen worden doorgevoerd.” Iedere verandering heeft invloed op het elektriciteitsnet.

Knelpunten

Iedere twee jaar worden er nieuwe berekeningen gemaakt van het elektriciteitsnet. Als Peter knelpunten signaleert dan komt zijn collega Jeroen van Essen erbij. “Wij kijken dan samen naar de verschillende opties om de knelpunten op te lossen. We werken dan verschillende mogelijkheden uit en bekijken welke oplossing bijvoorbeeld qua maatschappelijke impact en kosten de beste is.

Een uitkomst kan zijn dat we een nieuwe kabelverbinding of hoogspanningsstation moeten realiseren."

In kaart

In Nederland is elke vierkante meter qua ruimtelijke ordening in kaart gebracht. TenneT zoekt op basis van criteria een locatie die de minste maatschappelijke impact heeft.

Wanneer het noodzakelijk is om een kabelverbinding aan te leggen of een hoogspanningsstation te bouwen, onderzoeken we het gebied zorgvuldig. Jeroen: “Met die kaarten kom ik een heel eind, maar ik ga toch altijd zelf nog even kijken hoe de situatie in werkelijkheid is. Daarna volgt een uitgebreid planologisch proces waarin we met alle betrokkenen in het gebied onderzoeken wat de juiste oplossing is.”

Werkzaamheden

In Zeeland is het duidelijk: in alle berekeningen komen de knelpunten naar voren door het grote productieoverschot. Om hier alle elektriciteit af te voeren is er dus flink wat werk aan de winkel.

Er zijn naast Zuid-West 380 kV West dus meer projecten in Zeeland. Zo werkt TenneT in Goes en Borssele aan twee bestaande onderstations. Ook in Rilland wordt gewerkt aan een uitbreiding. En tussen Terneuzen en Borssele wordt de bestaande hoogspanningsverbinding versterkt. Het gaat hier om ondergrondse 150 kV-kabelverbindingen.

Storingen

Maar wat als er niets aan het net gedaan wordt? “Dan krijgen we uiteindelijk te maken met uitval van elektriciteit”, zegt Peter. "Als er veel elektriciteit vervoerd moet worden dan belast je het hoogspanningsnet enorm. Als dan een deel van het net uitvalt, is de kans groot dat er meerdere delen volgen.” “Het domino-effect dus,” vervolgt Jeroen. “En dat willen we voorkomen. Uiteindelijk betekent uitval dat we te maken krijgen met grote storingen wat kan leiden tot stroomuitval.”

Op de vraag of we over een paar jaar klaar zijn in Zeeland geven de heren aan dat het elektriciteitsnet nog steeds in ontwikkeling is. "De energietransitie zorgt voor nieuwe aanvragen vanuit de Rijksoverheid, lokale overheden of andere partijen. En dan hebben wij de verplichting deze aan te sluiten." Verder wordt eind november dit jaar door de minister van Economische Zaken en Klimaat besloten of het windpark IJmuiden Ver wordt aangesloten op Borssele of Geertruidenberg.

Daarnaast is onlangs in het nieuws geweest dat netbeheerder Enduris aan heeft gegeven dat het elektriciteitsnet op Schouwen-Duiveland en Tholen bijna ‘vol’ is. TenneT zoekt hier naar een mogelijke oplossing door een extra aansluiting op het landelijke hoogspanningsnet te realiseren.

Kortom, er staat nog genoeg te gebeuren. Uiteraard houden we u hiervan op de hoogte.