Een hoogspanningsverbinding bouwen, hoe doen we dat?

Begin oktober beginnen de aannemers BAM en Switch met de bouw van de 48 kilometer lange nieuwe hoogspanningsverbinding. Hoe dat in z’n werk gaat, leggen we uit aan de hand van zeven stappen.

Het totale bouwproces van de nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding, van de aanleg van toegangswegen tot en met het herstellen van de oorspronkelijke situatie, duurt een aantal jaren. In die periode werken de aannemers op meerdere locaties en op verschillende tijdstippen tegelijk. Vergelijk het bouwproces met een rijdende trein: verschillende partijen gaan opeenvolgend op een locatie aan de slag. De civiele aannemers geven het startschot en zorgen voor het aanleggen van werkterreinen en de mastfundaties. Aannemer BAM doet dit op het tracé van Borssele tot hoogspanningsstation Willem-Annapolder bij Kapelle. Aannemer Switch werkt van hoogspanningsstation Willem-Annapolder tot Rilland. Vervolgens zorgt mastenbouwer Valmont voor de levering en plaatsing van de masten van Borssele tot Willem-Annapolder. Het bedrijf VDL doet hetzelfde voor het andere tracé van Willem-Annapolder tot Rilland. Aannemer SPIE monteert tenslotte de geleiders (de hoogspanningsdraden) van de gehele verbinding. Is het werk klaar? Nee, want dan herstellen BAM en Switch de grond weer in hun oorspronkelijke staat.

Een goed begin is het halve werk

Het afgelopen jaar is per mastlocatie gekeken wat nodig is om de bouw zo veilig en slim mogelijk aan te pakken. Met conditioneringsonderzoeken brachten we de bodem in kaart en zochten we naar niet-gesprongen explosieven uit de oorlog en archeologische resten. De resultaten van de onderzoeken zijn meegenomen in een specifieke aanpak per mastlocatie. Daarnaast houden de aannemers tijdens de bouw rekening met de omgeving en natuur. Zo wordt op sommige locaties, dicht bij woonkernen, niet geheid. In plaats daarvan worden schroefpalen ingezet. Dit minimaliseert trillingen en geluid. Met het oog op de fauna worden onder andere speciale, amberkleurige bouwlampen ingezet. Deze lampen staan erom bekend vleermuizen niet te verstoren.

Stap 1: toegangswegen

Er is veel materieel én materiaal nodig voor de bouw van een hoogspanningsmast. Daarom beginnen de aannemers met de aanleg van een tijdelijke bouwweg naar de locatie waar de mast moet komen. Vaak is het voldoende om rijplaten op het land aan te brengen. Soms moet de ondergrond eerst versterkt worden. Daarnaast is ruimte nodig om grond die moet worden afgegraven tijdelijk op te slaan. Die grond wordt weer gebruikt om de oorspronkelijke situatie te herstellen als de verbinding klaar is. Dit is vooral van belang om de waarde van landbouwgrond te behouden. We hebben hierover al eerder afspraken gemaakt met de perceeleigenaren.

Wist u dat… het werkterrein voor een nieuwe mast (twee pylonen) zo’n 3.000 m2 groot is?

Stap 2: fundering

Hoogspanningsmasten hebben een stevige fundering nodig. De bouw begint met het heien of schroeven van betonnen funderingspalen. Vervolgens wordt een bouwput van zo’n drie meter diep gegraven. Bronbemaling zorgt ervoor dat de put vrij blijft van water. In de bouwput komt een wapening van betonijzer. Die wordt overgoten met beton, zodat er een sterke betonfundering ontstaat die goed op zijn plaats blijft en sterk genoeg is om een mast te dragen.

Wist u dat… een wintrackpylon ongeveer 53 ton weegt?

Stap 3: wintrackmast

De 380 kV-verbinding wordt met wintrackmasten aangelegd. Deze mast bestaat uit twee smalle, strak vormgegeven pylonen. De masten worden in speciaal daarvoor gebouwde fabrieken gebouwd. In het geval van Valmont maken ze de masten in Noorwegen. VDL is een Nederlandse mastenbouwer. Vanaf de fabriek leveren grote vrachtwagens de masten in delen aan. Vervolgens worden ze met een montagekraan opgebouwd. Hoe dat ging in Rilland?

Bekijk de timelapse van de opbouw van een wintrackmast:

Wist u dat… de hoogte van de wintrackmasten varieert van 55 tot 70 meter?

Stap 4: geleiders

De draden in een hoogspanningsverbinding heten geleiders. Pas als een aantal masten staat, kunnen deze opgehangen worden. Dat doet SPIE. Met katrollen wordt eerst handmatig een nylondraad en vervolgens een staaldraad in de masten getrokken. Rem- en liermachines trekken de geleiders via deze staaldraad in de masten. De geleiders staan daarvoor op haspels klaar. De rem- en liermachines staan op enige afstand van de eerste en laatste mast waarover de kabels getrokken worden.

Wist u dat… door de bovenste draad op een hoogspanningsverbinding geen stroom loopt? Dit is de bliksemdraad. Hij beschermt de circuits tegen blikseminslag.

Stap 5: combineren bestaande hoogspanningsverbindingen

De nieuw te bouwen verbinding zorgt dat de capaciteit wordt uitgebreid met twee 380 kV-circuits. Daarnaast dragen de nieuwe masten ook een deel van de oude verbinding: van Borssele tot Willem-Annapolder twee circuits van 380 kV en van Willem-Annapolder tot Rilland twee 150 kV-circuits. Zodra de nieuwe verbinding gebouwd is, hangen we de oude lijnen in de nieuwe masten.

Wist u dat… er straks tussen Borssele en Rilland vier 380 kV-circuits lopen. Die worden uit elkaar gehouden door ze een kleurnaam te geven.

Stap 6: afbreken oude verbinding

Na de aanleg van de gecombineerde verbinding breken we in totaal 42 kilometer verbinding af. Ten zuiden van de A58 tussen Willem-Annapolder en Rilland verwijderen we 21 kilometer van de bestaande 150 kV-verbinding. In de Zak van Zuid-Beveland breken we 21 kilometer van de bestaande 380 kV-verbinding af. In totaal verdwijnen daardoor 131 vakwerkmasten uit het Zeeuwse landschap.

Wist u dat… ook de fundering van de oude verbinding wordt verwijderd? Dat doen we tot twee meter onder het maaiveld.

Stap 7: herstellen oude staat

Na de werkzaamheden wordt het land steeds zoveel mogelijk in de oude staat teruggebracht. Dat betekent: opruimen van toegangswegen en bouwplaatsen. Maar ook beplanting aanbrengen en gebruikte grond weer in de oorspronkelijke staat terugbrengen. We proberen de verbinding zo goed mogelijk in te passen in het landschap. Wilt u weten waar we welke inpassingsmaatregelen nemen? Kijk dan eens in de projectatlas op onze website: www.zuid-west380kv.nl/west.

Wist u dat… vrijwel alle bomen die gekapt worden voor de verbinding, na afloop weer teruggeplant worden?