Aan de

keukentafel

met Jan Overbeke

In het Zeeuwse Krabbendijke heeft fruitteler Jan Overbeeke 7 hectare grond in pacht voor het telen van appels en peren. Zijn twee-onder-een-kapwoning kijkt uit op de mast van de bestaande 380 kV-hoogspanningsverbinding die eroverheen loopt. Door de komst van de nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding van Rilland naar Borssele krijgt Overbeeke een wintrackmast op zijn grond. 2,3 hectare is dan tijdelijk niet meer te gebruiken voor de fruitteelt.

Aan tafel

Het is herfst in Zeeland, dat is goed te zien aan de kleuren van de bladeren van fruitbomen. Aan de keukentafel van Jan Overbeeke zit rentmeester Joost Nass namens TenneT en ook de heer Zuidweg, fruitteeltdeskundige en adviseur van Overbeeke. We treffen elkaar op een minder prettig moment; de moeder

van Jan, die met haar man in 1958 het bedrijf begon, ligt in het ziekenhuis.

“Mijn vader zit sinds zij in het ziekenhuis ligt aan haar bed”, begint Jan. “Als ze mij ziet vraagt ze meteen hoe het met ‘de pluk’ (oogst red.) is. Ze is er nog altijd iedere dag mee bezig.”


Mooi uitzicht

In 1996 nam Jan het bedrijf over. Kijk je door het keukenraam dan zie je de vakwerkmast van de huidige hoogspanningsverbinding staan. “Ik denk dat mijn uitzicht straks verbetert. Daar is niet iedereen het mee eens maar een wintrackmast vind ik persoonlijk mooier door het strakke design.” Ondertussen buigen rentmeester Joost en de heer Zuidweg zich over verschillende kaarten. Ze bespreken de toekomstige toegangsweg die ervoor moet zorgen dat het overige deel van zijn perceel van Overbeeke goed bereikbaar blijft.

400 ton productie

“We nemen sowieso een ruimer stuk grond als werkterrein”, zegt Joost. “Want de rijen die overblijven zijn te kort om efficiënt te plukken. Daarnaast is het zo dat na de nieuwe aanplant verschillende jaartallen in een rij staan.” Ieder jaar produceert de fruitteler zo’n 400 ton aan appels en peren. Een deel daarvoor is bedoeld voor de export. Het fruit moet aan strenge regels voldoen, zo mag er bijvoorbeeld geen stof op de appels zitten. De aannemer die straks met groot materieel de mast gaat plaatsen moet hier dus rekening mee houden. Het bedrijf bevindt zich op het smalste stuk van Zuid-Beveland. Tijdens de drukke oogstperiode rijden de fruitkarretjes af en aan.


Komt goed

Een goede planning en goede afspraken zijn dus van groot belang. Daar zorgt Joost voor. “Maar ook voor de schadevergoeding maken we afspraken.” “Dat komt zeker allemaal goed”, lacht de heer Zuidweg. In de komende weken wordt dat duidelijk. Ik geloof niet in onderhandelingen waar je met een gestrekt been in gaat. Dat kan ook anders en zonder het belang van Jan Overbeeke uit het oog te verliezen.”

”De planning van een fruitteler
kun je niet zo maar opschuiven.
Dan praat je meteen over een jaar”

Volle productie

Het duurt zeker zeven jaar voor Overbeeke weer terug is op het niveau van nu. “Qua timing komt mij dit ook niet zo heel best uit”, vervolgt Jan. “Ik ben nu 55 en in 2021 kan ik weer nieuwe bomen gaan planten, dan zit ik met een beetje geluk net voor mijn pensioen als de bomen weer volop produceren. Voor mij was het beter geweest als de hoogspanningsverbinding er eerder was gekomen.”


Joost: “TenneT heeft nu besloten door te pakken. Wij gaan overeenkomsten sluiten met de eigenaren en we gaan er vanuit dat we in 2019 kunnen starten. De planning van een fruitteler kun je niet zo maar opschuiven. Dan praat je meteen over een jaar. Jan: “We hebben Junami, Elstar en Delcorf, je kunt wel zeggen dat we de appels en peren jaarrond produceren. En met voorbereidende werkzaamheden, zoals het milieuvriendelijk sproeien, moet ik nu beginnen. Als de bomen gerooid worden is dat dus allemaal weggegooid geld. Maar zoals het er nu naar uitziet gaan we toch echt volgend jaar beginnen.”

Oog voor de natuur

Natuur en de bouw

TenneT doet er alles aan om bij de aanleg van de nieuwe hoogspanningsverbinding het landschap en het milieu zo min mogelijk te verstoren.


Landschapsplan

Bij het inpassingsplan voor de nieuwe verbinding is een landschapsplan opgesteld. Daarvoor is overleg gevoerd met betrokken bewoners, eigenaren, gemeenten en deskundigen zoals een landschapsarchitect. Het landschapsplan beschrijft maatregelen om de nieuwe verbinding zo goed mogelijk in het landschap in te passen. Daarbij letten we op alle relevante milieuaspecten: landschap en cultuurhistorie, natuur, leefomgeving en water.


Dieren

De aanleg van een nieuwe hoogspanningsverbinding kan tijdelijk het leefgebied en vliegroutes van dieren verstoren. Bijvoorbeeld door geluid en trillingen bij het heien van de fundering en het plaatsen van masten en geleiders, doordat werkgebieden verharding en verlichting krijgen of doordat er bomen en struiken moeten worden verwijderd.


Herstellen

Als de werkzaamheden klaar zijn, worden werkgebieden opgeruimd en groenstructuren in originele staat hersteld. De masten en de draden tussen de hoogspanningsmasten kunnen een barrière zijn voor vogels. Draadmarkeringen (zogenaamde varkenskrullen) aan de bliksemdraad helpen voorkomen dat vogels tegen de draden aanvliegen.