”Het zal wel even anders zijn, maar alles went”

In Den Horn, vlakbij Groningen, staat de boerderij van ‘Gebroeders de Haan'. Jannes en Gerben hebben 130 hectare grond met 220 melkkoeien, die drie keer per dag gemolken worden. De broers wisten van jongs af aan al dat ze de boerderij van hun vader, en daarvoor hun opa, zouden overnemen. Aan de achterkant van de boerderij loopt een 220 kiloVolt (kV)-hoogspanningsverbinding, die al sinds de jaren ’70 staat. Deze oude maakt plaats voor de nieuwe: de 380 kV-hoogspanningsverbinding van Eemshaven naar Vierverlaten. We praten met de broers en met Aldert Elema, toezichthouder en schadetaxateur, over wat er allemaal op dit land gebeurt.

Vertrouwd beeld

“Het melkveebedrijf is niet altijd zo groot geweest,” vertelt Jannes. “In vijf jaar tijd is het aantal melkkoeien op ons bedrijf verdubbeld. We hebben toen een nieuwe, grotere, stal gebouwd, dus was er ruimte voor meer koeien.” De boerderij naast de stallen is nog steeds bewoond door de ouders van Jannes en Gerben. Zelf wonen ze in twee van de naastgelegen dorpen. De hoogspanningsverbinding met vakwerkmasten is voor hen een vertrouwd gezicht. De nieuwe wintrackmasten hebben ze alleen nog maar op papier gezien. “Het zal wel even anders zijn, maar alles went”, lacht Jannes.

Extra werk

Dat er een nieuwe hoogspanningsverbinding komt vinden ze geen probleem. “Het hoort er nou eenmaal bij”, zegt Gerben. “En we krijgen een prima compensatie voor aanleg en mogelijke schade”, vervolgt Jannes. “Alleen merken we nu eigenlijk pas dat het ook behoorlijk wat extra werk met zich meebrengt. Omdat we 10 hectare tijdelijk moeten afstaan, hebben we zo’n 12 kilometer verderop wat land gehuurd.” Normaal gesproken kunnen de broers het werk op het land gewoon zelf doen. Het gras wordt gebruikt voor het wintervoer voor de koeien. Voor het ophalen van het gras van het gehuurde stuk land hebben gebroeders De Haan een loonwerker ingehuurd.

Toezicht

Aan de voorkant van het huis is goed te zien dat er volop gewerkt wordt: bouw hekken, een tijdelijke hoogspanningsverbinding en een lange bouwweg. Deze is in het voorjaar aangelegd en ligt er inmiddels strak bij. Aldert: “Er komen hier drie nieuwe wintrackmasten voor het huis en een aan de achterkant. We gaan op deze plek twee bestaande hoogspanningsverbindingen combineren naar een.” De hele bouw duurt ongeveer drie jaar en gedurende die tijd is Aldert degene die toezicht houdt of de aannemer zich wel aan de afspraken houdt. “Ik ben zelf jarenlang akkerbouwer geweest en weet als geen ander waar je op moet letten. Als een aannemer niet netjes werkt en er blijft materiaal achter in de grond dan heb je daar nog jaren ellende van.” TenneT hanteert het we-zijn-te-gast-principe en samen met de aannemers gedragen we ons ook zo. De broers moeten zo min mogelijk last ondervinden. Om dat te regelen komt Aldert regelmatig langs.

Aldert: “In het begin hebben wij de aannemer zelf al een keer aangesproken op netheid. Er lag overal rommel, dat kan natuurlijk niet. Nu wij hem erop hebben aangesproken weet hij ook dat wij er zijn. Ik ga er vanuit dat het verder goed gaat en anders grijpen wij gewoon weer in.” De broers zijn eigenlijk heel tevreden over hoe het tot nu toe gaat. “We merken er eigenlijk niet zo veel van”, zegt Jannes. Bouwwerkzaamheden op grasland zijn volgens Aldert ook minder ingrijpend dan op akkerbouwland. “Je hebt dan te maken met gewassen die op bepaalde tijden geoogst worden of juist groeien. Dan kun je er niet zomaar met je vrachtverkeer doorheen. Wat dat betreft is het hier wel wat overzichtelijker.”

“Waar we wel goed op gaan letten is of de grond weer in goede staat wordt teruggebracht”, vult Gerben aan. Tijdens ons bezoek rijden de vrachtwagens over de bouwweg voor het huis af en aan. Aldert: “Zwaar verkeer zorgt ervoor dat de grond onder de bouwweg inklinkt, er komt geen zuurstof en water meer bij. Als je daar niets aan doet is de grond waardeloos.”

“En grond is kostbaar bezit”, zegt Jannes. “Het is dus belangrijk dat de grond weer laag voor laag zorgvuldig wordt teruggebracht.” Dan kijken de broers op hun horloge, er is nog even tijd voor een foto. Maar niet te lang, de koeien wachten om weer gemolken te worden. Dat gebeurt hier nog niet automatisch. Ze moeten hard aan het werk.