Aan de

keukentafel

met Hans Schalk

Hans Schalk (rechts) en Lammert Tammes

In Loppersum huisvest het akkerbouwbedrijf van Hans Schalk. Sinds 1996 verbouwt hij verschillende gewassen zoals pootaardappels, zaaiuien, granen en suikerbieten. De geteelde aardappels worden wereldwijd verhandeld, om ergens anders weer te poten voor plaatselijke consumptie. Hans heeft 60 hectare land in bezit en pacht er 100 bij.

Over zijn percelen loopt de huidige 220 kV-hoogspanningsverbinding van Eemshaven naar Vierverlaten. In de komende jaren wordt deze vervangen door de nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding. Hans bereidt zich samen met Lammert Tammes, adviseur Grondzaken TenneT, goed voor op alles wat komen gaat.


Plannen

De plannen voor de bouw van een nieuwe hoogspanningsverbinding dateren al van een lange tijd terug. Hans bezocht in 2012 een informatieavond om te horen wat er ging gebeuren. “Niet lang daarna kreeg ik ook bezoek van TenneT, in eerste instantie een rentmeester maar nu regel ik alles met Lammert.” Hans heeft al twee masten van de bestaande hoogspanningsverbinding op zijn land. Als de nieuwe ernaast komt te staan dan heeft hij er tijdelijk vier. “Dan zit ik even tegen een dubbele hoogspanningsverbinding aan te kijken. Maar als de nieuwe eenmaal in bedrijf is, dan breken ze de oude af.”


Kwetsbaar gebied

De aanleg gebeurt straks door twee aannemers, Strukton Civiel/Mobilis en Bam Infra, een begint in Eemshaven en de andere in Vierverlaten. Ze werken als het ware naar elkaar toe. Het akkerbouwbedrijf van Hans bevindt zich ongeveer in het midden. Aannemer Strukton Civiel/Mobilis gaat op het perceel van Hans aan het werk. Hans: “Wat ik veel belangrijker vind, is dat de aannemer zich goed realiseert waar hij aan het werk gaat. Dit is een kwetsbaar gebied. Het belangrijkste is het schoonhouden van de grond. Wij mogen bijvoorbeeld niets met oppervlaktewater doen bij de pootaardappels, omdat daar bepaalde bacteriën in kunnen zitten die bruinrot kunnen veroorzaken. Iedere grondeigenaar wil zijn grond schoonhouden, maar als er een aannemer aan het werk gaat, heb je niet alles in de hand.” Dat maakt het geheel tot een risicovolle aangelegenheid.


Reinigen

Hans is heel alert als het gaat om het maken van goede afspraken. Het schoonhouden van de kwetsbare grond is een van de dingen waar hij bovenop zit. Als de aannemer van het perceel van de buren verhuist naar het perceel van Hans, dan moeten alle machines grondig gereinigd worden. Gebeurt dat niet dan kan de machine met aanhangende grondziektes (bijvoorbeeld aardappelmoeheid) overdragen naar de bovenlaag van de grond van Hans. “Gaat het mis, dan kan dat zeer grote gevolgen hebben voor mijn bedrijf. Om nog een voorbeeld te noemen: er liggen straks rijplaten op het land; stel dat iemand denkt ‘die moeten we even schoonspuiten’ en de aannemer gebruikt daarvoor het water uit een nabijgelegen sloot, dan kan dat op mijn land terechtkomen. De gevolgen zijn dan niet te overzien!”


Afspraken

Niet alleen oppervlaktewater maar ook stuivend zand van de bouwplaats op het naastgelegen perceel kan al problemen veroorzaken. Goede afspraken maken en duidelijk aangeven wat de risico’s zijn, is dus van zeer groot belang. En niet alleen afspreken maar er ook op toezien dat ze uitgevoerd worden. Lammert: “Ik kom zelf uit de agrarische sector en weet als geen ander hoe belangrijk dit is. Maar ook ik kan niet de hele dag controleren of alles volgens afspraak gebeurt, maar wat ik wel kan is toezicht regelen. Dus hebben we Aldert Elema ingehuurd om die taak op zich te nemen. Als er iets is dan is Aldert er als de kippen bij. Wat Hans nodig heeft is een ‘alarmknop’: “Als er echt iets misgaat dan moet ik direct een aanspreekpunt hebben die het project stil kan leggen. De risico’s zijn te groot om iets door de vingers te zien. Daarom ben ik ook heel blij dat deze toezichthouder er is.”


Oude staat

Om discussies achteraf te voorkomen wordt er voorafgaand aan de werkzaamheden ook gekeken naar de staat van de grond, zoals naar eventueel al aanwezige bodemziektes. Deze ‘nulstituatie’, voor wat betreft aardappelmoeheid, leggen we met het doen van een grondonderzoek vast. Dat doen we ook weer bij de oplevering van de hoogspanningsverbinding. Zo kunnen we exact vaststellen wat er tijdens de bouw is fout gegaan of juist niet. Lammert: “Als we weggaan moet de grond weer in oorspronkelijke staat worden opgeleverd. Door het vastleggen van de resultaten van deze onderzoeken voorkom je gedoe achteraf.” Zoals het er nu naar uitziet, gaat begin april de schep de grond in om te beginnen met de werkzaamheden zoals het aanleggen van de werkwegen.


”Als we weggaan moet de grond weer in oorspronkelijke staat worden opgeleverd. Door het vastleggen van de resultaten van deze onderzoeken voorkom je gedoe achteraf.”