”Hoe korter, hoe beter”

Langzaam maar zeker nemen we afscheid van fossiele brandstoffen om onze huizen te verwarmen en te koken. De overheid heeft grote ambities om ons land te verduurzamen. Maar ons land is klein, ruimte voor grootschalige windparken is er gewoonweg niet. De Noordzee daarentegen biedt uitkomst. Ver weg uit de kust worden straks windparken gebouwd, met de opgewekte stroom krijgen duizenden huishoudens schone energie. Om de stroom aan land te brengen bouwt TenneT platforms op zee en legt kabels naar land aan. Dat gebeurt onder andere bij Wijk aan Zee. Hoe zo’n proces verloopt, vertelt projectleider Frank Timmer.

Hoe en waar

De ontwikkeling van windparken op de Noordzee is een belangrijke stap in de energietransitie. Maar om de elektriciteit naar land te transporteren zijn kabels nodig; deze moeten ergens aan land gebracht worden. Om te bepalen hoe en waar de kabels aan land komen, is uitvoerig onderzoek nodig. Frank is hier verantwoordelijk voor: “Daar waar je iets gaat bouwen of gaat graven kom je in aanraking met mensen, natuur en dieren. Gelukkig hebben we in Nederland regels om ervoor te zorgen dat de overlast voor iedereen zo min mogelijk is.” Eind 2016 begon Frank met een team met het in kaart brengen van mogelijke aanlandings plekken in Noord-Holland. Dat deed hij niet alleen: gemeentes, provincie, waterschap en belangenorganisaties keken met hem mee.

Zeven routes

“We zijn begonnen met zeven mogelijke tracés om de kabels aan te leggen. We hadden op dat moment al bepaald dat we het bestaande hoogspanningsstation in Beverwijk of in Vijfhuizen konden gebruiken om de elektriciteit aan het hoogspanningsnet toe te voegen. Alle zeven tracés zijn zorgvuldig onderzocht. Waar je naar zoekt, is het tracé waarbij de effecten voor de omgeving, de mensen en de dieren, zo beperkt mogelijk zijn. Ook kosten en technische risico’s wegen mee. Een van de favorieten bij veel stakeholders, een route door het Noordzeekanaal, viel helaas af. Het kruisen van bestaande leidingen die er liggen, de tunnels voor de trein- en het wegverkeer, de stremming voor de haven en de beschikbare ruimte zijn problematisch. Daarnaast was sprake van bodemverontreiniging in delen van het kanaal. Kortom, dit ging gewoon niet.”

Negen kilometer

Zelf dacht Frank dat tracé drie (zie kaart) een goede kans zou maken. “Hiervoor hoeft de kabel maar zo´n negen kilometer over land (ondergronds) om bij hoogspanningsstation Beverwijk uit te komen, de kortste route dus die ook nog eens via industrieterreinen loopt. Alle andere alternatieven zijn langer over land waardoor je meer grondeigenaren treft. Het uitgangspunt is altijd: zo min mogelijk milieueffecten. Dat betekent zo min mogelijk hinder voor mensen en leefomgeving.” Het team van TenneT onderzocht een gebied van 25 kilometer langs de kust van Wijk aan Zee. “We zijn uiteindelijk van zeven naar vier varianten gegaan en uit die vier heeft de minister van Economische Zaken en Klimaat gekozen voor tracé drie. Je staat er misschien niet zo bij stil, maar deze kabels zijn niet de enige die aan land komen. Langs de kustlijn liggen al allerlei (data)kabels en pijpleidingen. We kijken daarom naar plekken waar we onze kabels kunnen bundelen met bestaande kabels.”

Overwegingen

De keuze viel op de variant aan de noordkant van het dorp, waar de strandhuisjes staan. “Het is de kortste route waarbij we zo min mogelijk mensen ‘raken’. Als we iets noordelijker kijken, kom je in het waterbeschermingsgebied terecht, met risico’s voor de drinkwatervoorziening. Daarnaast is het duingebied daar anders; de boring van maximaal 1200 meter komt dan midden in een duin – in Natura 2000 gebied – boven de grond. Dat is verre van wenselijk.”

Tracés Hollandse Kust noord en west Alpha

Routekaart 2023

De aanleg van deze hoogspannings kabels voor windparken is onderdeel van de zogenaamde ‘routekaart’ voor windenergie op zee. Dit project omvat aansluiting van de windparken Hollandse Kust (noord) en (west Alpha). Vanaf 2024 geldt de tweede routekaart. Hiervoor komt er nog een aansluiting voor een windpark (Hollandse Kust west (Beta)), 70 kilometer uit de kust, aan land. Voor deze kabel kijkt TenneT ook naar de zuidkant van het dorp als serieuze optie. Dat heeft te maken met de locatie van het platform, deze ligt iets zuidelijker waardoor je dan via de zuidkant de kortste route bereikt.

Waar je naar zoekt, is het tracé waarbij de effecten voor de omgeving, de mensen en de dieren, zo beperkt mogelijk zijn.