Innovatie en techniek gaan hand in hand

De hoogspanningsverbinding Randstad 380 kV Noordring is één bonk techniek. We willen een betrouwbare energievoorziening, die past in deze tijd. Dat is het punt waarop techniek en innovatie elkaar raken. Innoveren betekent ook risico’s nemen, is de nieuwe techniek net zo betrouwbaar als de oude? Guido Volman, projectmanager Realisatie, volgde de ontwikkelingen in de afgelopen jaren op de voet. Hij licht de meest in het oog springende technische innovaties toe.

Is het ondergronds aanleggen van hoogspanningskabels innovatief?

“Nee, dat doen we al best een lange tijd. Maar bij de hoogspanningsverbinding Randstad 380 kV wilden we over een grotere afstand 380 kV-kabels ondergronds aanleggen. Dat komt neer op 20 kilometer in totaal. Dat is al bijzonder, nergens ter wereld in een vermaasd netwerk is dat eerder gedaan. Maar de lengte is niet het enige bijzondere; wij hebben voor het eerst een aluminium kabel, van kabelproducent Prysmian, met een grote geleider, naast een traditionele koperen variant gebruikt. Koper is duur, en zwaar. Als je koper voor deze afstand gebruikt, gaan de kosten voor de aanleg omhoog en wordt uitvoering door het gewicht ook ingewikkelder. Om de gewenste hoeveelheid stroom door een aluminium kabel te kunnen transporteren hadden we een kabel met een grotere diameter nodig. Ook dit was wereldwijd nog nooit eerder gedaan. De kabel is uitvoerig getest, waarna we besloten om hem ook te gebruiken. Bijkomende voordelen zijn dat dit we met type kabel ook op de langere termijn goedkoper uit zijn, dat de grotere geleider minder energieverlies oplevert en ook minder CO2 uitstoot.”

Waar let je op bij het verbeteren van een hoogspanningsmast?

“De wintrackmast hebben we in 2010 voor het eerst geplaatst. Maar het type van toen is in negen jaar tijd wel ingehaald door de versie van nu. De aanpassingen zie je zo met het blote oog misschien niet, maar ze zijn er wel degelijk. Met name de ophangconstructie van de hoogspanningslijnen hebben we verbeterd. Ook hebben we de kwaliteitseisen voor de bouten en de moeren opgeschroefd. In een druk bevolkt gebied zoals de Randstad is dit type mast prima in te passen. Of je hem mooi vindt of niet blijft natuurlijk een kwestie van smaak.”

Wat is er bijzonder aan de grondverdringende techniek?

“Samen met aannemer BAM hebben we een nieuwe techniek voor het aanleggen van 150 kV-kabels geïntroduceerd. Een speciale machine duwt de grond opzij en legt de kabels op de plek zonder het hele gebied uit te graven. Geen eenvoudige klus, omdat we te maken hebben met een kabelbed van minimaal drie kabels. Waarbij de kabels ook nog eens op een vastgestelde diepte en afstand van elkaar moeten liggen. En de kabels zijn ook nog voorzien van een speciale afdekplaat. Met een speciaal voor hoogspanningsverbindingen gemaakte aanpassing aan de machine is het gelukt om de kabels zo nauwkeurig aan te leggen zonder het hele perceel uit te graven. Dat is voor de grondeigenaar of -gebruiker een groot voordeel; minder schade aan het land en de aanleg verloopt sneller.”

Hoe bouw je een hoogspanningsstation op een postzegel?

“Grond is schaars in Nederland, en zeker in de Randstad. Voor de Randstad Noordring hadden we ondanks de beperkte ruimte toch een aantal nieuwe hoogspanningsstations nodig. We stonden voor een enorme uitdaging, maar het is gelukt. In de ideale situatie bouwen we een openlucht onderstation, dat betekent dat alles in de openlucht staat opgesteld. Je kunt ook kiezen voor een gasgeïsoleerd onderstation; je hebt dan minder ruimte nodig, maar er zitten ook nadelen aan. Het bouwen is duurder en het station vraagt wat meer aandacht als het gaat om beheer. We hebben toen gekozen voor een zogenaamde hybride-variant. Ook weer een voorbeeld van een innovatief concept: een hoogspanningsstation dat deels lucht- en deels gasgeïsoleerd is. Hiermee konden we in Beverwijk en Vijfhuizen dus veel compacter bouwen. Een voordeel voor de omgeving, en we houden de kosten laag.”

“Een speciale machine duwt de grond opzij
en legt de kabels op de plek zonder het hele gebied uit te graven.”

Mario Bammens

Financial project lead Randstad 380 kV

De nieuwe hoogspanningsverbinding Randstad 380 kV Noordring levert een belangrijke bijdrage aan de energietransitie.


Bij de aanleg van de verbinding zagen we ons telkens voor de uitdaging gesteld om binnen de driehoek Duurzaamheid - Innovatie - Doelmatigheid te acteren en te balanceren. Dat stelde ons in de praktijk soms voor lastige keuzes om het project uit te voeren tegen de laagste maatschappelijke kosten. Uiteindelijk zijn we daar altijd uitgekomen.