Themagroep 2 | Omgevingsmanagement

Infranatuur en omgeving

Ruimte voor de rivier gaat hand in hand met strategisch omgevingsmanagement.

Met de invoering van de omgevingswet wordt participatie van stakeholders en burgers een voorwaarde bij het realiseren van initiatieven in de openbare ruimte. Een positieve bijdrage aan biodiversiteit (bijvoorbeeld door te investeren in infranatuur) kan doorslaggevend zijn in dat proces. Strategisch omgevingsmanagement (SOM) wordt steeds belangrijker om het proces goed te begeleidenrichting breed draagvlak of zelfs gezamenlijke win-winoplossingen.

Omgevingswet: de omgeving praat mee

De participatieverplichting leidt tot grote veranderingen op vergunningengebied. Bij het aanvragen van vergunningen moet de initiatiefnemer aantonen dat hij belanghebbenden betrekt bij het proces van besluitvorming over een project. Dat is niet vrijblijvend. Dit houdt in dat de initiatiefnemer goed, zorgvuldig, vroegtijdig en gedocumenteerd overleg voert met de omgeving, de belangen moet respecteren en alternatieven ontwikkelt om draagvlak te realiseren. Dat geldt niet alleen voor de ontwikkeling van projecten, maar ook bij onderhoud en beheer. Dit zorgvuldigheidsbeginsel wordt strikter getoetst door de bestuursrechter bij bezwaar en beroep. De participatieplicht biedt mogelijkheden om meekoppelkansen voor infranatuur vroegtijdig met stakeholders in kaart te brengen, en zo tot gedragen win-winoplossingen te komen.

Ervaar biodiversiteit

Biodiversiteit staat onder druk en de praktijk wijst uit dat slimme combinaties van infrastructuur,natuur en andere belangen (meekoppelkansen) goed mogelijk zijn. Denk aan een extra inspanning om aanvullend op het wettelijk kader van de Wet Natuurbescherming, initiatieven met stakeholders in de omgeving te ontwikkelen voor een betere leefkwaliteit met uitbreiding van biodiversiteit. Deze gezamenlijke initiatieven met de omgeving dragen bij aan draagvlak, acceptatie en vertrouwen en kunnen de hefboom zijn om projecten te realiseren. Niet iedereen is meteen enthousiast over biodiversiteit. Het is daarom belangrijk om mensen de waarde van biodiversiteit in hun eigen omgeving te laten ervaren. Door klein maar enthousiast te beginnen, en aan te sluiten op andere belangen zoals recreatie, educatie, veiligheid of adaptatie kan de acceptatie en het draagvlak groeien.

Strategisch omgevingsmanagement helpt

Strategisch en operationeel omgevingsmanagement voegt een extra dimensie toe aan de reguliere contacten die normaliter nodig zijn om toestemmingen te verkrijgen voor projectinitiatieven.

De initiatiefnemer kan de aandacht voor procesmanagement goed structureren via SOM. Organisatorisch betekent dit, naast het traditionele projectmanagement en grondzakenwerk:

  • Gevoeligheden en impact benoemen
  • Belangen inventariseren
  • Stakeholder- en krachtenveldanalyses uitvoeren
  • Regisseursbijeenkomsten met stakeholders uit projectomgeving organiseren
  • Joint factfinding en joint valuefinding introduceren
  • Politieke sensitiviteit tonen
  • Stappen om ontwikkeling en goedkeuring te verkrijgen

Bekijk de Infranatuur begrippenlijst voor de gezamenlijke taal en dialoog op www.infranatuur.net, samen met de SOM-aanpak om biodiversiteit mee te nemen en een aantal voorbeelden van omgevingsmanagement.