Langs de lijn

”Studenten hebben een kast ontworpen, gebouwd en uiteindelijk ook in de mast gehangen”

Clip en klaar

Hoogspanningsmasten zijn sinds jaar en dag favoriete woontorens voor allerlei soorten vogels. Vanaf grote hoogte zie je de vijand zo ‘aanvliegen’. In vakwerkmasten was het maken van een nest een koud kunstje. Maar een nest bouwen in de gladde, hypermoderne wintrackmast is een ander verhaal. TenneT heeft oog voor de natuur, dus ook voor de woningnood onder slechtvalken.

Medewerking

Maurice Janssen is engineer, dat klinkt niet alleen technisch, dat is het ook. “Maar ik ben zeker ook een natuurliefhebber”, begint Maurice. “Maar of er een nestkast in een wintrackmast kan, had ik nog niet eerder onderzocht.” Die vraag kwam via omgevingsmanager Martijn Spoolder binnen. “We kunnen 10 redenen bedenken om hier niets mee te doen. Maar dat is niet zoals we bij TenneT denken. Natuurlijk moet er wel een goed plan komen, dat uitvoerbaar is. Maar ik ben geen enkele collega tegengekomen die er niet serieus over na wilde denken”, aldus Martijn.

Leuke vraag

Om goed te weten wat er in de omgeving van de bouw van een hoogspanningsverbinding speelt, praat Martijn met omwonenden. Dus ook met Bert Lammerts. Deze vogelliefhebber wilde graag een aantal plekken voor de slechtvalk om een nest te kunnen bouwen. “Ik vond het wel een leuke vraag”, zegt Martijn. “Dus ben ik ermee aan de slag gegaan. Je kunt niet zomaar een kast aan een mast bevestigen. Maar gelukkig dook Maurice in de materie en heeft meegedacht over de mogelijkheden.”

Eisen

Maurice: “Bij het ontwerp van een mast moeten we rekening houden met onderdelen die aan de mast bevestigd worden. Zoals bijvoorbeeld een klimsysteem. Want een monteur moet erin kunnen klimmen voor onderhoud. Ook zijn er bordessen om bij de geleiders te kunnen komen. Al dit soort zaken worden bevestigd met speciale clips. En zo kwam ik op het idee om ook de nestkast met een clip te bevestigen.” Zogezegd, zo gedaan. Om een nestkast te ontwikkelen zochten Bert en Martijn contact met Freek Slomp, van Alfa Collega. Martijn: “Studenten hebben een kast ontworpen, gebouwd en uiteindelijk ook in de mast gehangen.”

Samenwerking

Op het moment dat er een wintrackmast op de bouwplaats afgeleverd werd, kwamen de studenten naar de bouwplaats om te bekijken of het ontwerp ook daadwerkelijk geschikt was. De kast moest aan allerlei eisen voldoen. Maurice: “Veiligheid staat voorop. Dus daarom hangt de kast ongeveer 20 meter boven het maaiveld. Buiten het gebied dat vrij moet zijn voor het doen van onderhoud dus. En de ontwerpers van de wintrackmast moest de kast ook goedkeuren. Deze moet natuurlijk wel passen in het geheel en niet ergens uitsteken.” Daarom is de 30 kilo wegende kast ook helemaal in hetzelfde materiaal als de wintrackmast uitgevoerd. Uiteindelijk zijn er drie kasten bevestigd: in de buurt van Eemshaven, richting de Onlanden en bij het Reitdiep.

Maar de laatste kast is nog gesloten. Martijn: “Onder vogelliefhebbers is er een discussie gaande over de combinatie van slechtvalken en weidevogels in hetzelfde gebied. De slechtvalken zouden de jongen van de weidevogels kunnen zien als prooi. Volgens slechtvalkkenners is dat niet zo. En gaan ze juist achter één van de vijanden van de weidevogels, de kraai, aan. Maar wij willen graag dat ieder- een blij is met de nestkasten. Zolang de discussie nog loopt, blijft de deur van de nestkast in Reitdiep dicht.” Maar de slechtvalk kan er in Eemshaven en in Onlanden straks warmpjes bij zitten.

Freek Slomp, docent Engineering, Alfa College: “Ik heb echt iets met moderne technologie. Na jaren gewerkt te hebben in het bedrijfs leven sta ik nu voor de klas. Om jonge mensen te inspireren om van alles met domotica, robotica en 3D te ontwikkelen. Maar ik ben ook een natuurliefhebber. Dat je een hoogspanningsmast gebruikt voor het vergroten van de biodiversiteit is natuurlijk prachtig. Daarom vond ik het ook zo leuk om een nestkast voor een wintrackmast te ontwikkelen. Ik ken Bert al jaren. Hij had een schets gemaakt voor de nestkast. Een mooi begin, maar samen met de studenten hebben we hier een hyper moderne nestkast ontwikkeld. Het eerste voorstel dat Martijn te zien kreeg, was uiteraard een volledig in 3D uitgewerkt model. Voor de studenten was het ook enorm uitdagend om hun kennis te kunnen gebruiken voor de praktijk. We zijn blij met het resultaat. Die kast hangt veilig, geen vijand kan erbij. Zou mooi zijn als we met een camera in de kast verder onderzoek kunnen doen naar het gedrag van de slechtvalk. En natuurlijk zou het fantastisch zijn als dit soort kasten op meer plekken in Nederland zouden hangen.”