Bouwen tussen de weidevogels

”De mensen en organisaties uit de omgeving weten het beste waar behoefte aan is.”

Ook Groningen met zijn uitgestrekte weidelandschap is een aantrekkelijk broedgebied voor weidevogels. Maar met meerdere infrastructurele projecten, waar de aanleg van de nieuwe hoogspanningslijn Vierverlaten-Eemshaven er een van is, moeten de mouwen flink worden opgestroopt om de stand van de weidevogels in het gebied op peil te houden.

“Ik vind een hoogspanningslijn nooit mooi. En in een natuurgebied wil je die zeker niet zien.” Aan het woord is Jaap van Gorkum, veldcoördinator landschap en weidevogels bij het Collectief Groningen West. Een organisatie die zich inzet voor meer natuurlijke variatie in een aan- trekkelijk boerenlandschap – en daarmee ook voor ruimte voor de weidevogel. “Ik ben zo lang mogelijk tegen de aanleg van de nieuwe hoogspanningsverbinding geweest. Maar toen eenmaal beslist was dat hij hier zou komen, moet je kijken hoe je met elkaar het verstorende effect zo klein mogelijk kunt houden. Op de natuur in het algemeen en de weidevogels in het bijzonder.”

Preventie en compensatie

olgens Jaap kan dat deels door het nemen van preventieve maatregelen. Zoals het aanleggen van bouwwegen voordat het broedseizoen begint, "Dan hoef je ook niet een bocht aan te leggen of te wachten als je een broedpaar ontdekt.” Voor een groter deel komt het neer op het nemen van compenserende maatregelen. 4,7 miljoen euro draagt TenneT bij aan de ecologische compensatie van met name weidevogelgebieden. Dat is boven op de bijna 15 miljoen euro landschapsgelden, vertelt Martijn Spoolder, omgevingsmanager bij TenneT. Geld dat onder regie van de provincie én in nauwe samenwerking met onder andere Collectief Groningen West en Groninger Landschap wordt uitgegeven. “Dat is bewust geen TenneT-aangelegenheid. De mensen en organisaties uit de omgeving weten het beste waar behoefte aan is.”

Groeiende polder

De Medenertilsterpolder is een van begunstigden. Het oud-agrarische cultuurlandschap waar de grutto, kievit, tureluur en andere weidevogels graag broeden, telt op dit moment dertig hectare. Door het aankopen van grond moet de polder tussen Beswerd en Hardeweer uitgroeien tot een natuurgebied van 110 hectare. Jaap: “De Medenertilsterpolder is het eerste project dat is opgestart. Maar de compensatie wordt ook gebruikt voor gebieden langs de hoogspanningslijn zelf. Van Brillerij tot aan Boterdiep.”

Onafhankelijke ogen

En juist voor dat stuk, zo’n vijftien kilometer lang, heeft TenneT de hulp van het Collectief Groningen West ingeroepen. Martijn: “Het is een heel kwetsbaar gebied. Onze aannemers werken allemaal volgens een ecologisch werkprotocol dat is opgesteld door ecologen in opdracht van TenneT en voldoet aan de eisen van de Wet natuurbescherming. Toch is het fijn om daarnaast een paar onafhankelijke ogen te hebben dat meekijkt of we echt de goede dingen doen. Dat doet het Collectief. Sparren, adviseren: kunnen we aan het werk of wachten we tot de eieren zijn uitgekomen? Daar hebben Jaap en ik vaak contact over.”

Hoe verleid je een weidevogel?

Zo was het Jaap die Martijn waarschuwde voor een grote groep weidevogels in de buurt van Brillerij – daar waar voorbereidingen werden getroffen voor de aanleg van een grondkabel. “Als die nesten hebben kun je niet werken. Je mag ze niet verstoren.” Jaap kwam met de suggestie om een perceel iets verderop onder water te zetten om de vogels te verleiden daar te gaan nestelen. “TenneT heeft een pomp gekocht en ervoor gezorgd dat er een plasdras kwam. Weidevogels zijn honkvast. Maar met water kun je ze nog enigszins sturen.”

Een uitkijkpost minder

Volgens de geboren Fries die opgroeide tussen de weidevogels moet je ook wel gigantisch ingrijpen om weidevogels in stand te houden. “Over groeien heb ik het dan niet eens. Elke verstoring is een bedreiging. Naast het bouwen heb je het maaien en ook rovers hebben grote impact.” Wat die laatste groep verstoorders betreft heeft de nieuwe hoogspanningslijn ook een pluspunt. Want van twee lijnen gaan we terug naar een. “Roofvogels gebruiken die hoogspanningsmast graag als uitkijkpost. Dus op sommige plekken van de lijn zal de impact van rovers minder zijn.”