”Het draait om de koeien”

In het buurtschap Bolshuizen, even ten zuiden van Feerwerd, ligt de gelijknamige boerderij van de familie Bosch. Hun melkveehouderij telt honderd koeien en 65 hectare land, waar nu nog vier hoogspanningsmasten staan. Een van die vier verdwijnt straks, maar hij krijgt er een ondergrondse kabel en een opstijgpunt voor terug. Wordt de grond na de werkzaamheden in goede staat hersteld zodat de opbrengst voor de koeien op peil blijft? Dat blijkt in het gesprek met boer Eije en adviseur en schadetaxateur Aldert Elema de belangrijkste zorg.

Middelgrote melkveehouderij

Samen met zijn ouders verhuisde Eije Bosch in 2001 van Vierverlaten naar het acht kilometer verderop gelegen Bolshuizen. Na werk buiten het boerenbedrijf keert Eije in 2016 terug naar de plek langs het Aduarderdiep. Sindsdien bestiert hij de middelgrote melkveehouderij waar nog traditioneel machinaal gemolken wordt. Sensoren om de poten en hals van het melkrundvee monitoren hun beweging en eetgedrag.

Verstoring grond

Op de werkzolder van zijn deels eigenhandig gebouwde woonhuis vertelt hij dat hij weinig last heeft van de huidige ontwikkelingen “De meeste boeren vinden het opruimen van de masten een goed idee. Wel vraag je je af: wat doet het met de grond?” Op de locatie van de te verwijderen mast komt een ondergrondse kabel. Met een opstijgpunt om de ondergrondse 110 kV-verbinding in de 380 kV-hoogspanningsmast ‘in te lussen’, zoals dat heet. “Als de verschillende grondlagen verstoord worden heeft dat direct invloed op de opbrengst van het land. Dat is het voer voor onze dieren. Blijft dat achter bij de rest van het land dan moet dat worden gecompenseerd.”

Eén aanspreekpunt

Aldert Elema is voor Eije Bosch en zo’n zeventig andere boeren in de provincie Groningen het eerste aanspreekpunt voor vragen rondom het nieuwe tracé. Hij noemt het een sport om ervoor te zorgen dat de grond na de werkzaamheden in de oorspronkelijke staat wordt teruggebracht – in ieder geval niet slechter. “Ik ben zelf boer, woon in de omgeving en wil dat ik ook later nadat het project is afgerond hier nog kan langskomen. Daarom zijn er afspraken gemaakt met TenneT, voor nu en in de toekomst. Want ik spreek uit ervaring dat wanneer grond niet goed wordt gedicht het na twintig of zelfs dertig jaar nog steeds van invloed kan zijn op de opbrengsten van je gewas.”

Minder leuke gesprekken

Voor het stuk tracé dat over Eijes land loopt, zijn drie aannemers betrokken. Een voor de masten, een voor kabels en een voor het opstijgpunt. Zo zijn ze ook verantwoordelijk voor het onderhoud van de grond binnen de bouwhekken. “Een aannemer maait zo vaak dat ik me weleens afvraag of dat wel nodig is”, vertelt Eije. “Maar de ander maait bijna niet en dan groeien er onkruiden die het gras in waaien.” In zo’n geval stuurt Eije een appje naar Aldert. “Ik ga vervolgens kijken en vragen stellen aan de aannemer waarom het nog niet is gebeurd. Dan heb je soms minder leuke gesprekken. Dat hoeven de agrariërs niet te doen.”

Aangepast bouwen

Ten zuiden van het aan te leggen opstijgpunt verdwijnt een klein deel van de 110 kV-verbinding naar Vierverlaten ondergronds. Volgens Eije hoeft dat geen probleem te zijn voor het bewerken van de grond. “Die kabel ligt op 1,5 meter diepte.” Als de ondergrondse lijn is aangelegd en via het opstijgpunt wordt ingelust in de 380 kV-verbinding, kunnen de masten worden afgebroken. De koeien buiten op het land trekken zich er weinig van aan. Hun blik is gericht op de grond. Lekker sappig gras, dat is waar het hen om gaat. Net als Eije Bosch.